Hiệp hội họp doanh nghiệp hội viên tổng kết năm 2024 và định hướng năm 2025

Chiều ngày 10/04/2025 tại Hà Nội, Hiệp hội Gốm sứ xây dựng Việt Nam đã tổ chức Hội nghị tổng kết năm 2024 và đề ra phương hướng hoạt động năm 2025 với sự tham gia của đa số các thành viên chủ chốt của Hiệp hội: Công ty CP Catalan, Viglacera Tiên Sơn, Viglacera Thăng Long, Takao Việt Nam, Công ty Big CNC, Viglacera Thanh Trì, Sứ Viglacera Việt Trì, RedstarCera, Mikado, Vitto Hoàn Mỹ, Công ty NPZ, Vicenza, Á Mỹ, Thạch Bàn, Frit Huế, Tập đoàn Prime Group, Hoàng Tiến, Viglacera Xuân Hòa, Công ty Kinh doanh Viglacera, Công ty ITO, Viglacera Hà Nội, Granite Nam Định, Viglacera Hạ Long, Gạch men Hoàng Gia, Thắng Cường, Vitis, Torrecid Việt Nam, Tasa, Gốm Đất Việt, Gốm Mỹ …

Hội nghị đã nghe Hiệp hội báo cáo về tình hình sản xuất, kinh doanh, tiêu thụ, xuất nhập khẩu của ngành gốm sứ xây dựng Việt Nam cũng như tổng quan tình hình ngành gốm sứ toàn thế giới và một số nước sản xuất lớn trong năm 2024, những khó khăn và thách thức chung của toàn ngành, những hoạt động nổi bật của Hiệp hội và đưa ra phương hướng hoạt động phát triển trong năm 2025.

Năm 2024, công suất sản xuất gốm sứ xây dựng Việt Nam đạt 850 triệu m2 các loại sản phẩm gạch ceramic, porcelain, gạch cotto, ngói tráng men và 26 triệu sản phẩm sứ vệ sinh các loại, trong đó thực tế khai thác sản xuất các sản phẩm gạch ốp lát đạt 55 – 60%, tương đương 504 triệu m², sản lượng sứ vệ sinh đạt 14,5 triệu sản phẩm. Xuất khẩu gạch ốp lát năm 2024 đạt hơn 245 triệu USD, tương đương 50 triệu m². Nhập khẩu gạch ốp lát đạt trên 93 triệu USD, chủ yếu từ Ấn Độ và Trung Quốc.

Trong năm 2024 có một số điểm nổi bật tác động lớn đến ngành gốm sứ xây dựng Việt Nam, đó là Bộ Xây dựng đã ban hành Thông tư 10/2024/TT-BXD ngày 1/11/2024 có hiệu lực từ 16/12/2024 về quản lý chất lượng sản phẩm hàng hóa VLXD nhập khẩu vào Việt Nam, trong đó có quy trình kiểm tra đầu nguồn sản xuất và cấp chứng nhận. Điều này chắc chắn mang lại lợi ích chung cho ngành gốm sứ xây dựng vì kiểm tra được lượng nhập khẩu vào Việt Nam, đảm bảo chất lượng hàng hóa do đó đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng. Kết quả này được coi là thành công lớn sau nhiều năm Hiệp hội kiên trì đề xuất và kiến nghị. Đây cũng là đóng góp thiết thực của Hiệp hội trong việc bảo vệ sản xuất cho doanh nghiệp và thị trường nội địa.

Một vấn đề nổi cộm được các doanh nghiệp hội viên đặc biệt quan tâm là đầu tháng 4/2024 Tổng thống Donald Trump đã công bố kế hoạch áp thuế nhập khẩu mới đối với tất cả hàng hóa vào Mỹ, trong đó một số mức thuế cao nhất sẽ  áp lên hàng xuất khẩu từ các quốc gia trên thế giới, trong đó Việt Nam dự kiến chịu mức thuế đối ứng là 46%. Tuy nhiên, sau đó Mỹ đã gia hạn 90 ngày và để ngỏ các cơ hội đàm phán với từng quốc gia về mức thuế áp dụng cuối cùng. Tại thời điểm diễn ra Hội nghị này chưa Mỹ chưa ra thông báo về việc gia hạn áp thuế, do đó  thông tin về thuế đối ứng của Mỹ gây nhiều lo lắng cho các doanh nghiệp xuất khẩu gốm sứ và được các doanh nghiệp chia sẻ, thảo luận tại Hội nghị.

Sau khi nghe báo cáo, các doanh nghiệp hội viên Hiệp hội đều nhất trí với các thông tin trong bài báo cáo, đánh giá cao hoạt động của Hiệp hội trong việc kết nối giữa các doanh nghiệp trong ngành, kết nối với các bộ ngành chính phủ về chính sách, đề xuất, kiến nghị với Nhà nước nhằm hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn, như kiến nghị giảm thuế VAT, giảm lãi suất ngân hàng, khuyến cáo dừng đầu tư mới trong bối cảnh công suất gạch ốp lát đang dư thừa, chưa khai thác hiệu quả, hỗ trợ trong hoạt động xuất khẩu, ứng phó với các cảnh báo, khiếu kiện của Malaysia, Indonesia về gạch ốp lát xuất khẩu của Việt Nam, ...

Đại diện các doanh nghiệp phát biểu ý kiến và chia sẻ những trở ngại đang gặp phải, đề đạt một số giải pháp nhằm tìm cách tháo gỡ khó khăn chung của toàn ngành cũng như chia sẻ những khó khăn riêng của từng đơn vị.

Một vấn đề chung đa phần đại diện các doanh nghiệp nêu ra tại Hội nghị là hiện nay thị trường tiêu thụ đang rất khó khăn, nhiều nhà máy đã chủ động duy trì khai thác khoảng 60% công suất như Prime, Á Mỹ, Tasa và Vitto Hoàn Mỹ và theo chia sẻ của ông Fernando – TGĐ công ty Torrecid Việt Nam – đơn vị cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất Việt Nam thì với việc chủ động kiểm soát sản lượng ở mức 60% công suất trong bối cảnh tiêu thụ khó khăn như hiện nay sẽ giúp các công ty tránh được vấn đề cung vượt quá cầu, cạnh tranh giá, dòng tiền cũng như đại lý tiêu thụ, …

Trước tình hình đó, vẫn có những dự án đầu tư mới với quy mô lớn, điều này sẽ càng gây nhiều áp lực cho các công ty sản xuất cũng như thị trường tiêu thụ. Nhiều công ty nêu ý kiến cần có sự khuyến nghị, can thiệp từ các cơ quan nhà nước, Hiệp hội cũng như các phương tiện truyền thông hoặc khuyến cáo ngân hàng với các khoản vay đầu tư mới trong ngành gốm sứ, … để giải quyết vấn đề này.

Về mức thuế nhập khẩu của Mỹ mới đưa ra cũng gây hoang mang cho các doanh nghiệp xuất hàng sang thị trường Mỹ. Đa phần các doanh nghiệp ban đầu đều hết sức lo lắng cho các đơn hàng đang thực hiện và các đơn hàng mới, tuy nhiên các doanh nghiệp đều chủ động có kế hoạch ưu tiên đẩy hàng đi gấp để giảm thiểu ảnh hưởng nhất có thể. Ngoài ra các doanh nghiệp cũng đều đưa ra ý kiến đề nghị Hiệp hội có kiến nghị lên Chính phủ và Bộ Công Thương xem xét có các giải pháp phù hợp để đưa ra khi đàm phán song phương với Mỹ về vấn đề thuế quan này.

Vấn đề quan tâm tiếp theo là xuất khẩu. Theo ý kiến của công ty Tasa, Thắng Cường, Gốm Mỹ, Gốm Đất Việt, thì hiện nay thông tin về thị trường xuất khẩu còn hạn chế, các doanh nghiệp khó tiếp cận thông tin khách hàng cũng như các thị trường tiềm năng nên chưa khai thác được thế mạnh xuất khẩu, đề nghị Hiệp hội hỗ trợ kết nối, thông tin về các đầu mối xuất khẩu để có thể cùng kết nối các doanh nghiệp toàn ngành trong việc mở rộng thị trường, cùng hợp tác hỗ trợ lẫn nhau nhằm khai thác tối đa lợi thế của từng doanh nghiệp.

Ngoài ra, các doanh nghiệp sản xuất cũng đang đối mặt với tình trạng nguyên liệu sản xuất như sét, cao lanh, nguyên liệu xương khan hiếm, gây ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và chi phí đầu vào. Các doanh nghiệp cũng cần tìm các nguồn nhập khẩu từ các nước để bù đắp thiếu hụt. Bên cạnh đó có thể tính đến giải pháp thay thế phụ gia dẻo  như ý kiến đề xuất của ông Trần Văn Cần – Phó chủ tịch Hiệp hội.

Một vấn đề nóng tiếp tục được toàn thể doanh nghiệp mong chờ là tiến trình vụ khởi kiện chống bán phá giá đối với gạch ốp lát nhập khẩu từ Ấn Độ. Hiện nay chúng ta đã gần như hoàn tất hồ sơ khởi kiện, tuy nhiên vì một số lý do khách quan nên theo kế hoạch cuối tháng 6 công ty tư vấn Luật GHC sẽ tiếp tục nộp hồ sơ lên Bộ Công Thương và Hiệp hội hi vọng đầu tháng 7 Bộ Công Thương sẽ ra quyết định khởi kiện chính thức.

Trước những vấn đề và kiến nghị của các doanh nghiệp hội viên, Hiệp hội đã ghi nhận và trong thời gian tới sẽ nghiên cứu, tham vấn các cơ quan hữu quan để tìm hướng tháo gỡ, hỗ trợ các doanh nghiệp hội viên thiết thực hơn nữa trong việc xúc tiến xuất khẩu, hạn chế hàng nhập khẩu bảo vệ sản xuất trong nước, kiến nghị với Chính phủ các chính sách, đề xuất nhằm đảm bảo quyền lợi của doanh nghiệp sản xuất gốm sứ xây dựng.